100 Numaralı Otobüs
Neden beni almıyor? Şimdi ağır valizlerimle otobüse binmeliyim. Yedi saat uçak yolculuğu ve üstüne şimdi bu! “100 numaralı otobüsü alın” , dedi. “Yolculuk Hayvanat Bahçesi’nden Prenzlauer Dağına. Orada tüm önemli binaları göreceksin.”
Şimdi orada; 100 numaralı çift katlı otobüsün, üst katında, tam önde, şöförün tam üzerinde, valizlerimin arasında oturuyorum. Ve önümde Berlin: Hayvanat Bahçesi, Zafer Anıtı, Brandenburg Kapısı, Alexander Meydanı. Ama gezilecek yerler için şimdi yorgunum. Yarın. Yarın her şeyi görmek istiyorum. Bugün sadece gözlerimi kapamak ve uyumak istiyorum. Bi dakika! Tabelada ne yazıyor? “Amerikan alanını terk ediyorsunuz”. Bu ne ki? Duvar mı? Ama şimdi o yok. Ve şimdi o yeniden aşağıda! Aşağıda mı? Neden otobüs şehrin üzerinde uçuyor? Neden Berlin’nin çatıları aniden altımda belirdi? Ne oluyor burada?
Orada, duvarın önünde bir adam yatıyor. Elinde silahıyla, bir polis duruyor arkasında. “Durun! Durun!”, diye bağırıyorum. Otobüs yeniden uçuyor. Kimse yardım etmez mi? “Duvara geri dön!” Ve şimdi burada, her yerde insanlar var: duvarın önünde, arkasında, üzerinde. Alman bayrağı Brandenburger Kapısı’nda dalgalanıyor. Herkes sevinçli ve mutlu. Neyi kutluyorsunuz? Bir adam sesleniyor. Sessiz lütfen, hiçbir şey anlamıyorum! “Uyanın”, diyor yanımda duran otobüs şöförü. “Uyanın! Son durak!” [1]
İkinci Dünya Savaşı sonunda Berlin, işgal güçleri tarafından dörde bölünerek paylaşıldı. Batı Berlin; Fransız, İngiliz ve Amerikan bölgeleri olarak üç kısma bölündü. Doğu Berlin ise Sovyet yönetimi himayesine girdi. Yönetim şekilleri benzer olduğundan, komünizme karşı Batı Berlin bölgeleri birleştiler. Sovyetler ise bu birleşmeye karşı çıkarak, ekonomik altyapısı sosyalizme dayanan Doğu Berlin’i korumak istedi.
Sovyet yönetiminin otoriter rejimi ve ağır sanayiye öncelik tanıyan ekonomik modeli nedeniyle Batıya 3 milyon, Batı Almanya’ya ise 270 bin insan kaçtı. Doğu Almanya 1952 yılında, Batı ile olan sınırlarını kapattı. Sanayi üretimi artarken, yaşam standartları Batı’nın çok gerisinde kaldı ve Doğu Almanya’da grevler ve isyanlar gerçekleşti. Bu ayaklanma Sovyet birliklerinin yardımıyla ancak bastırılabildi. Ve böylece 13 Ağustos 1961 yılında soğuk savaşın sembolü sayılan Berlin Duvarı inşa edilmeye başlandı. 5 bin kişi ise çeşitli yollardan Berlin Duvarı’ndan kaçarak Batı’ya geçmeyi başardı. Duvarı aşmak isterken 130’dan fazla sivil hayatını kaybetti.
Sosyalist Doğu, 9 kasım 1989’da duvar yıkılana kadar bölgesini kapitalist Batı’ya karşı savundu. 3 Ekim 1990’da Almanya birleşti, 25 Aralık 1991’de ise Sovyetler Birliği dağılarak içindeki Cumhuriyetler bağımsızlığını ilan etti.
Ozan Usanmaz
[1] Passwort Deutsch 2 Linie 100 (Çeviri: Ozan Usanmaz)
Orada, duvarın önünde bir adam yatıyor. Elinde silahıyla, bir polis duruyor arkasında. “Durun! Durun!”, diye bağırıyorum. Otobüs yeniden uçuyor. Kimse yardım etmez mi? “Duvara geri dön!” Ve şimdi burada, her yerde insanlar var: duvarın önünde, arkasında, üzerinde. Alman bayrağı Brandenburger Kapısı’nda dalgalanıyor. Herkes sevinçli ve mutlu. Neyi kutluyorsunuz? Bir adam sesleniyor. Sessiz lütfen, hiçbir şey anlamıyorum! “Uyanın”, diyor yanımda duran otobüs şöförü. “Uyanın! Son durak!” [1]
İkinci Dünya Savaşı sonunda Berlin, işgal güçleri tarafından dörde bölünerek paylaşıldı. Batı Berlin; Fransız, İngiliz ve Amerikan bölgeleri olarak üç kısma bölündü. Doğu Berlin ise Sovyet yönetimi himayesine girdi. Yönetim şekilleri benzer olduğundan, komünizme karşı Batı Berlin bölgeleri birleştiler. Sovyetler ise bu birleşmeye karşı çıkarak, ekonomik altyapısı sosyalizme dayanan Doğu Berlin’i korumak istedi.
Sovyet yönetiminin otoriter rejimi ve ağır sanayiye öncelik tanıyan ekonomik modeli nedeniyle Batıya 3 milyon, Batı Almanya’ya ise 270 bin insan kaçtı. Doğu Almanya 1952 yılında, Batı ile olan sınırlarını kapattı. Sanayi üretimi artarken, yaşam standartları Batı’nın çok gerisinde kaldı ve Doğu Almanya’da grevler ve isyanlar gerçekleşti. Bu ayaklanma Sovyet birliklerinin yardımıyla ancak bastırılabildi. Ve böylece 13 Ağustos 1961 yılında soğuk savaşın sembolü sayılan Berlin Duvarı inşa edilmeye başlandı. 5 bin kişi ise çeşitli yollardan Berlin Duvarı’ndan kaçarak Batı’ya geçmeyi başardı. Duvarı aşmak isterken 130’dan fazla sivil hayatını kaybetti.
Sosyalist Doğu, 9 kasım 1989’da duvar yıkılana kadar bölgesini kapitalist Batı’ya karşı savundu. 3 Ekim 1990’da Almanya birleşti, 25 Aralık 1991’de ise Sovyetler Birliği dağılarak içindeki Cumhuriyetler bağımsızlığını ilan etti.
Ozan Usanmaz
[1] Passwort Deutsch 2 Linie 100 (Çeviri: Ozan Usanmaz)
